تاثیرگذاری انقلاب اسلامی بر شیعیان پاکستان

شیعیان پاکستان همواره با مسائل و مشکلات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و تبعیض های مذهبی و عقیدتی مواجه بوده اند که از سوی حکومت های وقت و از جانب گروه های افراطی از جمله سپاه صحابه و طالبان اعمال می شود.

افراطی گری نسخه امریکایی-عربستانی

به گزارش گلستان24، کشتار شیعیان از سوی گروه‌های افراطی از مهم‌ترین تهدیدات متوجه جامعه شیعی پاکستان است.افراطیون از سال ۱۹۸۵ به این سوی، به صورت سازمان یافته و فعال مبارزه با شیعیان را آغاز کرده‌اند.

افراطی گری نسخه امریکایی-عربستانی

تاثیرگذاری انقلاب اسلامی بر شیعیان پاکستان

پیروزی انقلاب اسلامی ایران، تاثیر به سزایی بر جمعیت های شیعی کشورهای همسایه از جمله پاکستان گذاشت و موجب احیای حیات سیاسی و اجتماعی و هویت بخشی و خودآگاهی آنها شد. شیعیان پاکستان بعد از انقلاب ایران تشکیلاتی تر شده و خواسته‌های نوینی را طرح ریزی کردند. تدریس عقاید شیعی به دانش آموزان شیعه در مدارس دولتی؛ واگذاری امور اوقاف شیعیان به خودشان و حفاظت از عزارادی سیدالشهدا از جمله این اهداف بود. آنان همچنین به روند اسلامی سازی پاکستان توسط ضیا الحق که بر اساس فقه حنفی صورت می‌گرفت نیز معترض شده و در واکنش به این اقدام دولت "تحریک نفاذ فقه جعفری" را به رهبری علامه مفتی سید جعفر شروع کردند. این حرکت پس از درگذشت علامه مفتی جعفر حسین توسط عارف حسین حسینی در سال ۱۹۸۴ به یک حزب تمام عیار تبدیل گردید. در واکنش به تاسیس این حزب تندروهای ضد شیعه سپاه صحابه را راه‌اندازی کردند. نهایتا حرکت جعفری ممنوع اعلام شد. گروههای شیعه دیگری همچون احزاب دانشجویی و فدراسیون شیعه مذهبان، حزب دانشجویان امامیه، امامیه میشن، گروه امامیه اثنا عشر، هیئت علمای امامیه، مکتب انقلاب فکراسلامی و همچنین شیعیان هزاره نیز شیعه کنفرانس را راه‌اندازی کردند.

امروزه نیز ارتباط شیعیان پاکستان با مقام معظم رهبری بسیار مستحکم و قوی است. مقام معظم رهبری در دوران ریاست جمهوری خود هم که به پاکستان رفته بودند با استقبال بسیار پرشکوهی از سوی مردم مواجه شدند. مردم آن قدر استقبال گرمی داشتند که به گفته شاهدان، مردم ماشینی را که ایشان و ضیاء الحق در آن بودند را بوس می کردند . در همان جا  ظاهرا ضیاء الحق به مقام معظم رهبری(در مقام ریاست جمهوری)ایران گفته بود که مثل اینکه مردم شما را خیلی دوست دارند. معقام معظم رهبری هم به او گفته بودند: این دوستی با من نیست بلکه دوستی با اسلام است. حضرت آیت الله خامنه ای همچنین در سال 1389 به دنبال خرابی های بسیار زیادی که در اثر سیل در این کشور بوجود آمده بودند در نماز عید فطر آن سال، سیل پاکستان را یک موضوع فوری و مصیبتی بزرگ توصیف کردند و جهان اسلام را به کمک به سیل زدگان پاکستان فراخواندند. مقام معظم رهبری در بیان این موضوع در نماز عید فطر بغض بسیار سنگینی را در گلو داشتند که منجر به گریه ایشان و دیگر نماز گزاران گردید که خود این مسئله در بین مسلمانان بخصوص شیعیان پاکستان بازتاب بسیار گسترده ای داشت و کسی نبود که این مسئله را بشنود و از اندوه ایشان اندوهگین نشود و از سوی دیگر خوشحال بودند که رهبری اینقدر به همه مسلمانان توجه دارد.

 این تحولات و قدرت گیری شیعیان می توانست منافع غرب و همپیمانان منطقه ای آنها را مورد تهدید جدی قرار دهد، از این رو آنها برای مقابله با خیزش شیعی به ایجاد گروه های شیعه ستیز مانند سپاه صحابه و طالبان پرداختند تا از طریق این گروه های تندرو به کشتار و ترور شیعیان پرداخته و مانع انسجام گروهی و قدرت گیری آنها در جامعه پاکستان گردند.چنانکه هنری کیسینجر در این باره می گوید:«بهترین راه برای جلوگیری از گسترش و نفوذ انقلاب اسلامی در میان سایر جوامع اسلامی این است که با ایجاد یک حرکت هدایت‌شده اسلامی در میان اهل سنت، که در عین حال مطابق سیاست‌ها و خواست‌های آمریکا باشد، به مقابله با انقلاب اسلامی برخیزیم».  از همین رو افراطیون از سال (1985 /1364) به این طرف، به صورت سازمان یافته و فعال مبارزه با شیعیان را آغاز کرده‌اند. تاکنون چهره های سیاسی، مذهبی و اجتماعی زیادی قربانی این ترور گردیده اند که از آن جمله، علامه عارف حسین الحسینی، دکتر محمدعلی نقوی، بنیانگذار سازمان دانشجویان امامیه، علامه حسن ترابی، عالم برجسته شیعی، سید ذوالفقار نقوی یکی از همرزمان شهید عارف حسینی، رضا عسکری، حقوقدان برجسته و مدافع اسرای شیعه و صدها شخصیت دیگر از جمله پزشکان، وکلاء و افسران عالی رتبه دیگر اشاره کرد. خطر تروریسم مذهبی با این که یکی از خطرات بسیار جدی کشور پاکستان است، اما دولت این کشور تاکنون نتوانسته بر این بحران غلبه پیدا کند.

الف.عربستان و مدارس دینی

گسترش فرقه دیوبندی و رواج تبلیغات وهابیت در پاکستان به ایجاد گروه‌های تندرو مذهبی (تحت عنوان گروهای جهانی) یاری رساند. مبانی جنبش دیوبندی عبارت است از پاکسازی اسلام از عناصر «ناپاک». آیین جهاد به عنوان یگانه راه مبارزه با کفر و شرک، به ویژه در مبارزه با مذهب شیعه و اولیای مقدس که در منطقه رواج دارد. آیین دیوبندی در تمام این نکات با وهابی گری مشترک است. آنها تا امروز بیش از ۴۰هزار مدرسه مذهبی در هند، پاکستان، آسیای مرکزی و همچنین افغانستان تاسیس کرده اند. اما فعالیت های دیوبندی ها به مدرسه دیوبند محدود نماند و آنها احزاب و گروه های سیاسی و مذهبی مختلفی تشکیل داده و بدین وسیله بر تحرکات خود افزوده اند.

هواداران دیوبندی از نظر سیاسی در سازمان “جمعیت علمای اسلام ” که از مهم ترین احزاب پاکستان است، متشکل شده اند. جمعیت علمای اسلام به رهبری مؤسس جدید خود، “مولانا بشیر احمد عثمانی ” به حزب سیاسی مذهبی دیوبندی ها تبدیل شد. این حزب، امروز به دو گروه اکثریت و اقلیت تقسیم شده است. رهبری جناح اکثریت را “مولانا فضل الرحمان ” و رهبری جناح اقلیت را “مولانا سمیع الحق ” به عهده دارد. این دو رهبر، هر دو متعلق به گروه قومی پشتون هستند و از لحاظ فکری خود را طرفدار سرسخت قرآن و سنت و سیره خلفا و صحابه می دانند و معتقد به نظریات علمای سلف و مخالف با اجتهاد و تجدد هستند. روابط این دو رهبر پشتون تبار دیوبندی با گروه طالبان، عمیق و ریشه دار است.

پس از استقلال پاکستان، چند عامل مهم در ترویج اندیشه وهابی در پاکستان مؤثر افتاد، که مهم ترین آنها روابط گسترده با عربستان بود. این روابط از دوره حکومت “ذوالفقار علی بوتو ” وارد مرحله نوینی شد و در دوره ژنرال “ضیاء الحق ” به اوج خود رسید. وهابیان سعودی از شهریورماه ۱۳۶۸، به بهانه کمک های آموزشی و انسان دوستانه به مهاجران افغان ایالت بلوچستان، مراکز متعددی تحت عنوان «موسسه الدعوه الاسلامیه»، «اداره الاسراء»، «موسسه مکه المکرمه الخیریه» و «موسسه مسلم» تأسیس کردند و از طریق کمک های مالی، فرهنگ ضدشیعی وهابیت و سیاست های خود را تبلیغ می کردند.احزاب و گروه های زیادی در پاکستان وجود دارند که طرفدار وهابیت هستند و عربستان سعودی نیز کمک های مالی زیادی به این احزاب می کند. حزب جماعت اسلامی، جمعیت اهل حدیث، جمعیت علمای اسلام، حرکت المجاهدین کشمیر، حزب جماعت اسلامی کشمیر و سپاه صحابه از جمله این احزاب هستند.

ب.امریکا و پروژه شیعه هراسی

مسئله شیعه هراسی بخشی از برنامه های دیپلماسی آمریکا و نشانگر اهمیت این موضوع برای غرب است. از جمله اهدافی که با این سیاست پیگیری می شود می توان به جلوگیری از شکل گیری ترتیبات امنیتی بومی با توجه به وجود اقلیت شیعی در کشورهای منطقه، انعکاس تصاویر غلط از جنبش های مقاومت شیعی و ارائه گزارش های انحرافی، تحریک و تشویق گروه های افراطی سلفی به انجام اقدامات تروریستی علیه شیعیان و نیز پیوند زدن تفکرات اهل سنت با وهابیون به منظور ایجاد جنگ فرقه ای میان شیعه و سنی اشاره کرد.

 از این رو نظام سلطه در کنار سیاست "اسلام هراسی" در سطح بین المللی که مشخصا پس از حملات 11 سپتامبر 2001/1380 کلید خورد، در سطح منطقه ای و در جهان اسلام نیز پروژه "شیعه هراسی" را در دستور کار قرار داده تا علاوه بر عملی کردن اهداف مذکور به تضعیف موج بیداری اسلامی و جلوگیری از گسترش ابعاد غرب ستیزانه آن بپردازد.

در واقع مثلث اسلام هراسی، شیعه هراسی و ایران هراسی از جمله آفندهای عدم شکل گیری نظام امنیت منطقه ای پایدار و بومی است. افزایش اقدامات تعرضی وهابیون علیه شیعیان در پاراچنار پاکستان، تلاش برای ایجاد بی ثباتی امنیتی در شرق ایران، انفجارهای تروریستی متعدد در عتبات عالیات عراق و حمایت های خزنده سیاستمداران امارات متحده و عربستان از گروه های تکفیری ضرورت آسیب شناسی آفند تبلیغات شیعه هراسی را بیشتر نمایان می کند.

ج.دشمنی طالبان با شیعه

 طالبان با پایان جنگ داخلی افغانستان توانست برای دوره کوتاهی زمام قدرت را در این کشور به دست گیرد و با به اجرا گذاشتن سیاست های افراطی، چهره واقعی بنیادگرایی دست ساز غرب را نمایان کند.آنچه که در این میان حائز اهمیت است، دشمنی آشکار طالبان با شیعیان و تفکر شیعی است. مسلما محیط اجتماعی پاکستان و استفاده ابزاری دولت های پاکستان از گروه های بنیادگرا و سرکردگان آنها در کنار مداخله خارجی به ویژه عربستان و ترویچ وهابیت بر ضدیت گروهای مذکور با شیعیان افزوده است. با این حال طالبانیسم جنبش متشکل از نیروهایی است که از لحاظ فکری از خارج از مرزهای پاکستان خصوصا از عربستان تغذیه می شود و این موضوع علت خصومت آن با شیعیان و نیز انقلاب اسلامی ایران را به خوبی مشخص می کند.

 پس از وقوع انقلاب اسلامی، جهان غرب با شوک بزرگی مواجه شد زیرا انقلاب ایران به سرعت اثرگذاری خود را در منطقه نشان داد و منافع غربی ها در معرض خطر قرار گفت. از جمله این خطرات روحیه انقلابی بود که از مرزهای ایران گذشته و کشورهای همسایه از جمله پاکستان را تحت تاثیر قرار داد. تحولاتی که پس از انقلاب ایران در جامعه پاکستان به ویژه شیعیان به وجود آورد، موجب احیای حیات سیاسی و اجتماعی و هویت بخشی و خودآگاهی آنها شد. از سوی دیگر روی کار آمدن حکومتی شیعی در ایران، عوامل موثر بر ژئوپلیتیک منطقه را دگرگون کرده و موازنه قوا را که در راستای سیاست های قدرت های منطقه ای و فرامنطقه ای بود، بر هم زد. از این رو حساسیت ها در مورد فعالیت کشورهایی که دارای جمعیت شیعه بودند، برانگیخته شد. در این میان اقدامات برای خنثی کردن فعالیت های شیعیان پاکستان که اهمیت ویژه ای برای غرب داشت شدت گرفت. این امر به واکنش ها و دخالت هایی در این کشور انجامید و ساختار فرقه ای جامعه پاکستان که با تحولات سیاسی این کشور در دهه 1970 به وجود آمد، این مداخلات را تسهیل کرد. 


منبع : فرهنگ

ارسال نظر

آخرین اخبار