اگر چه این روزها گلستانی‎ها شاهد بارش باران بر وسعت این سرزمین شمالی هستند، اما هنوز زخم خشکسالی بر تن این دیار سبز خودنمایی می‎کند و هرم عطش بر جان آن باقی مانده است.

سراشیبی خشکسالی در گلستان با کشت برنج و حفر چاه‎های غیرمجاز

به گزارش گلستان24،اخیرا کاشت برنج در شهرستان کلاله ممنوع شده، برنامه‎ای که به نظر می‎رسد از سال گذشته با هدف صیانت از منابع آبی این منطقه انجام شد و گویا این روند ادامه خواهد یافت.

خشسکالی طی سال‎های اخیر گلستان را تحت تاثیر خود قرار داده، چنانچه با هدف تغییر الگوی کشت، از سال پیش، کشت شالی به عنوان یکی از محصولاتی که نیازمند منابع آبی فراوان است در برخی از مناطق شمالی گلستان ممنوع شد.

ایجاد محدودیت کشت برنج در شهرستان‎های گنبد و رامیان از جمله این برنامه‎های بازدارنده بود و حتی دستگاه آب منطقه‎ای گلستان برای جلوگیری از مصرف بی‎رویه آب استان طی سال 1393 اعلام کرده بود، کشاورزان در صورت کشت شالی بدون «نسق» به دادگاه معرفی می‌شوند.

اینکه سیاست‎های یاد شده تا چه میزان توانسته بر کنترل وضعیت خشکسالی در مناطق مورد نظر موثر باشد، موضوعی است که باید از همه جوانب به آن نگریست، چنانچه باید بررسی کرد، این سیاست چه اثراتی بر جامعه کشاورزی این مناطق تحمیل کرده و دولت نیز چه حمایتی از کشاورزان گلستانی داشته است.

اگر به اخبار چند روز اخیر رسانه‎های استان در این زمینه نگاهی گذرا بیاندازیم، مشخص می‎شود که کنترل موضوع بحران آب تنها در کشت محصولی همچون شالی محدود نمی‎شود، بلکه مشکلی به نام چاه‎های غیرمجاز نیز از گذشته منابع آبی استان را تهدید می‎کند.

*چنبره چاه‎های غیرمجاز بر ذخایر آبی گلستان 

باید پذیرفت ممنوعیت در بسیاری از موارد خوش‎آیند نیست و ممکن است در عرصه‎ای همچون کشاورزی، مورد پذیرش جامعه‎ای که به آنان این محدودیت تحمیل شده، نباشد اما در این بخش هم باید با تدبیر وارد عمل شد و این قشر ضعیف را اقناع کرد.

فرماندار شهرستان کلاله که اخیرا جلسه‎ای نیز با کشاورزان کلاله‎ای در زمینه کشت سال جاری داشت، گفت: خشکسالی طی چند سال اخیر این منطقه را تحت تاثیر قرار داده و برای مدیریت منابع آبی در این بخش از استان، کشت شالی همچون سال گذشته ممنوع است.

 «نصرت برزگر» به کشاورزان کلاله‎ای توصیه کرد تا با حذف کشت برنج به کشت دیگر محصولات کشاورزی در زمین‎های زراعی خود بپردازند.

وی با اشاره به لزوم تغییر الگوی کشت در استان تصریح کرد: کاشت محصولاتی متناسب با منطقه و حمایت مناسب دولت از این فرآیند می‎تواند در بازدهی مناسب محصولات کشاورزی این بخش از استان موثر باشد.

برزگر با تاکید بر معضل برداشت بی‎رویه از منابع زیرزمینی و حفر چاه‎های غیرمجاز در استان افزود: میزان برداشت منابع آبی در این شهرستان به حدی رسیده که دیگر به بحران‎هایی همچون خشکسالی، رانش زمین و تغییرات اقلیمی رسیده‎ایم.

وی خاطرنشان کرد: در این شرایط باید با مدیریت و تدابیری موثر، ضمن ایجاد تمهیدات مناسب در عرصه کشاورزی سیاست‎هایی درست را به کار گیریم و البته به کشاورزان منطقه هم توصیه می‎کنیم به کشت سایر محصولات زراعی همچون باغات و کشت محصولات متناسب با منطقه روی بیاورند.

عالی‎ترین مقام اجرایی شهرستان کلاله با اشاره به زمین‌هایی که در این شهرستان قابلیتی جز کشت شالی ندارند، اظهار کرد: تلاش می‎شود تا برای برخی از زمین‎هایی که چنین شرایطی دارند تدابیر مدیریتی خاص برنامه‎ریزی شود.

سخنان برزگر در حالی طرح می‎شود که هنوز بسیاری از کشاورزان کلاله‎ای با طرح مشکلات و دغدغه‎های خود، خواستار برداشتن محدودیت کشت شالی در این شهرستان هستند.

 دغدغه کشاورزان کلاله‎ای دغدغه‎ای است که در برخی از دیگر از شهرستان‌های همجواری که با این محدودیت روبه‎رو هستند وجود دارد، چنانچه بسیاری از کشاورزانی که به دلیل تغییر الگوی کشت سال گذشته به کشت لوبیای روغنی «سویا» روی آورده بودند به دلایل متعددی دچار خسارت شدند و البته دستگاه متولی نه تنها هیچ تعهدی را بابت این موضوع نپذیرفت بلکه حتی نتوانست خسارت بیمه‎ای این کشاورزان را متقبل شود.

*انسداد 204 فقره چاه غیر مجاز در گلستان

برای انجام یک برنامه در پازل مدیریتی آن باید همه ارکان و عوامل تاثیرگذار چینش شوند تا تکالیف هر کدام از اعضا مشخص باشد، در چنین برنامه‎ای کشاورز باید نکارد، دستگاه جهاد کشاورزی به عنوان متولی این بخش نیز ضمن ارائه برنامه‎های حمایتی خود، سیستم‎های جدید مصرف آب در حوزه کشاورزی برای جامعه مخاطب خود ترسیم کند، وگرنه این چنین طرح‎هایی در اجرا با مشکلات عدیده‎ای روبه‎رو خواهند شد.

بخش دیگری از دغدغه‎های موجود در زمینه منابع آبی، وجود چاه‎های غیرمجاز است، موضوعی که معاون آب منطقه‎ای استان گلستان در گفت‎وگو با خبرنگار فارس در گرگان آن را در حوزه منابع آبی بسیار با اهمیت می‎داند و بر جدیت مجموعه خود برای انسداد چاه‎های غیرمجاز تاکید می‎کند.

طبق گزارش‎های دریافتی از آب منطقه‎ای استان از ابتدای اجرای طرح انسداد چاه‎های غیرمجاز 204 فقره انسداد در استان انجام شد اما گویا این روند همچنان ادامه دارد و در سال جدید هم با شدت بیشتری انجام خواهد شد.

 سید محسن حسینی در گفت‎وگویی خبری، از انسداد 26 حلقه چاه غیرمجاز در شش شهرستان استان در هفته منتهی به 20 فروردین سال جاری خبر داد.

 وی خاطرنشان کرد: این برنامه در جهت اجرای طرح تعادل بخشی آب‎های زیرزمینی انجام گرفته است و بر این مبنا در اوایل هفته کاری پس از تعطیلات نوروزی، 26 حلقه از چاه‎های غیرمجاز در سطح استان شناسایی و مسدود شد.

حسینی یادآور شد: این چاه‎های غیرمجاز در سطح شهرستان‎های گنبدکاووس، کردکوی، کلاله، رامیان، گالیکش، علی‎آبادکتول و گرگان ایجاد شده بود بیشترین تخلف متعلق به شهرستان رامیان با 10 حلقه چاه غیر مجاز بوده است.

*توجه به تغییر الگوی کشت در مناطق کم‎آب گلستان 

وی با تاکید بر نقش مخرب چاه‎های غیرمجاز بر منابع آبی استان تصریح کرد: در شرایطی که شرایط اقلیمی و گرمایی تحمیل شده به استان وضعیت نامطلوبی را بر منابع آبی تحمیل کرده، حفر این مصدرهای آبی، ذخایر آب استان را بیش از پیش مورد تهدید قرار می‎دهد.

 این مسئول گلستانی در ادامه با تشکر از حمایت‎های دستگاه قضایی، انتظامی و فرمانداران سطح استان، از عملکرد مطلوب ادارات منابع آب شهرستان‎ها که موجب قطع ید این تعداد متجاوز به منابع آبی و جلوگیری از زیان به آبخوان‎ها و صاحبان چاه‎های پروانه‎دار شده است قدردانی کرد.

حسینی یادآور شد: روند انسداد چاه‎های غیر مجاز با مساعد شدن هوا در سال جاری و صدور احکام اجرایی بیشتر از سوی مراجع قضایی سرعت بیشتری خواهد گرفت.

اکنون که مسئولان استان اعم از جهاد کشاورزی و آب منطقه‎ای بر حفظ منابع آبی استان تاکید می‎کنند و شرایط اقلیمی استان هم این چنین سیاستی را تائید می‎کند، به نظر می‎رسد باید با تغییر الگوی کشت در برخی از مناطق استان و اطلاع‎رسانی مناسب شرایط بهتری برای منابع آبی در استان ترسیم کرد تا استان در سراشیبی خشکسالی بیش از پیش دچار خسران نشود.

منبع:فارس

ارسال نظر

آخرین اخبار